بعد کرونا و استیلای مرگ و مخصوصاً در ماه‌های اخیر به مرثیه‌نویسان قهاری تبدیل شده‌ایم. در شماره 23 «فیلم امروز» به بهانه رفتن خودخواسته محسن جعفری راد، درباره او و مستندش «رنج زیر پوست» نوشته‌ام که به صورت آنلاین اکران شده و توصیه می‌کنم دیدنش را در سایت هاشور از دست ندهید.

در این مطلب سه عامل «صداقت بی‌رحمانه»، «پی‌گیری و ممارست» و «خودآگاهی عظیم» فیلم‌ساز را دلیل جذابیت کارش دانسته‌ام و تلاش کرده‌ام هر کدام را توضیح بدهم.

«رنج زیر پوست» یک مستند موبایلی است که روی میز تدوین شکل گرفته و برای همین تولید چیزی مشابه آن کار سهل و ممتنعی به نظر می‌رسد. آنات زندگی روزمره ذاتاً آن‌قدر دم‌دستی و ملال‌آور و تکراری به نظر می‌رسند که خیال می‌کنیم باید در یک شرایط ایدئال آن‌ها را ثبت و ضبط کنیم. غافل از این‌که اساساً چیزی به اسم شرایط ایدئال وجود ندارد و زندگی روزمره هم به‌رغم ظاهر تکراری و مبتذلش وقتی ارزش‌هایش را به رخ می‌کشد که همان آدم‌ها و چیزهای معمولی را از ما دریغ می‌کند. آن وقت خاطرات مثل الماسی که سال‌ها لای خس‌وخاشاک یک انباری قدیمی بوده، با یک تمیزکاری و غبارروبی ساده، در قالب نوستالژی برایمان ارزش‌مند می‌شوند. اهمیت استمرار و ممارست کارگردان درست همین‌جا مشخص می‌شود.

«رنج زیر پوست» مرا یاد خودنگاره‌ها یا سلف‌پرتره‌های ونگوگ با گوش بریده‌اش می‌اندازد. نقاشی که زندگی محنت‌باری داشت و دو سال بعد از بریدن گوش‌اش خودکشی کرد. این مستند هم انگار گوش بریده محسن است که حدود دو سال پس از آن و بیان رنج‌هایی که از پوستش گذشته بود و به عمق جانش نفوذ کرده بود، انگار همه حرف‌هایش را زده بود و دیگر نیازی به ماندن حس نمی‌کرد.

1401/11/11

.

▪ مطالب من را همراه با عکس یا ویدئو در اینستاگرام یا کانال تلگرام من ببینید:

Tlgrm.me/jabertavazoee

Instagram.com/jabber_tavazoee